Page 119 - Dârülmülk Konya Dergisi 2025 7. Sayı
P. 119
Kitabenin üzerinde “Nukile el-merhûme el- eser bunlardandır. Aynı kitabın 4815 no’daki
mağfûre Kutlu Melek Hâtun binti el-Hâc cildinin 1a yaprağında Urmevî’nin bir şiiri
[Mahmûd]” yazılıdır. Bu mezar taşı, Kutlu bulunmaktadır.
Melek Hatun’un Sivas’ta yaşadığını ve orada
vefat ettiğini tescillemektedir. Fakat Sivas’a
neden ve ne zaman gittiğine ilişkin herhangi Kütüphane ve Şehir Kültürüne
bir bilgi bulunmamaktadır. Katkıları
Kutlu Melek Hatun, atalarından tevarüs edilen Sosyal ve kültürel alanlarda aktif bir isim olan
ilmî mirasa sahip çıkarak, Konya’da kendi Kutlu Melek Hatun, kurduğu kütüphane
adına inşa ettirdiği kütüphanesiyle kültürel aracılığıyla Konya’nın entelektüel yaşamına
ve sosyal alanda önemli bir rol oynamıştır. büyük katkı sağlamıştır. Kütüphane, yalnızca
Sirâceddin Urmevî ölünce oğullarına bir kitap koleksiyon merkezi değil, aynı
intikal eden zengin kitap koleksiyonu, dip zamanda âlimlerin buluştuğu, bilimsel
torunlarından Mevlânâ Mahmud Çelebi’nin çalışmaların yapıldığı ve fikirlerin tartışıldığı
kızı Kutlu Melek Hatun’a kadar ulaşmıştır. bir merkez olarak Konya’nın kültürel hayatına
Söz konusu eserler Konya’da Atabekiye ivme kazandırmıştır.
Medresesi hizasında inşa edilen Dâru’l- Kutlu Melek Hatun’un kütüphanesi, Anadolu
Huffâz’a (Hafızlık okulu) vakfedilmiştir. Bu Selçuklu döneminde ilimle iç içe bir sosyal
2
Dâru’l-Huffâz bugünkü Konya Kız Lisesi’nin yapı olarak, sadece yazma eserleri korumakla
yerinde veya Ali Gav Hankâhı’nın batısında kalmamış; şehrin ve dönemin entelektüel
bulunuyordu. Kutlu Melek Hatun’un gelişimini de desteklemiştir. Kütüphanede
vakfettiği kitaplar, Cumhuriyet döneminde dönemin alimlerinin istifade ettiği kaynaklar
Yusufağa Kütüphanesi’ne intikal etmiştir. Bu bulunmuş, bu kaynaklar İslam dünyasında büyük
kitaplardan günümüze gelmiş olanlar 20-25 yankı uyandırmıştır. Kutlu Melek Hatun’un
kadardır. Vakfedilen yazma eserler arasında kütüphanesi, Anadolu Selçuklu Devleti’nin
Urmevî’nin telif eserleri de bulunmaktadır. Bu kültür ve bilim alanındaki gelişimine ışık tutan
nüshalardan her birinin temellük sayfasına, bir simge olarak kabul edilebilir.
Kutlu Melek Hatun adına düzenlenmiş vakıf
kaydı yazılmıştır. Vakıf kaydında Kutlu Melek Sirâceddin Urmevi, Konya ve civar bölgelerin
Hatun’un babası el-Hâc Mevlânâ Mahmud kadısı olarak vazife yapmış, değişik alanlarında
Çelebi, onun babası Mevlânâİmâdeddin derin bilgi birikimiyle tanınmış önemli bir
Mehmed, onun babası Ali, onun babası Ömer şahsiyettir. Mevlâna Celâleddin Rûmî’nin
onun da babası Kadı Sirâceddin Mahmud el- cenaze namazını kıldırmış olması, ona hem
Urmevî olarak gösterilmiştir. dini hem de toplumsal anlamda bir önderlik
kazandırmıştır. Kutlu Melek Hatun, dedesi
Bazı nüshaların üzerinde Urmevî’nin el Sirâceddin Urmevî’nin eserlerini de bu
yazılarına da rastlanmaktadır. Yusufağa kütüphanede muhafaza etmiş ve eserlerin
Kütüphanesi 5395 no’daki Şerhü’l-Vecîz adlı vakıf yoluyla araştırmacılara sunulmasını
2 Haşim Şahin, “Selçuklu Kütüphaneleri,” Z Dergisi (Kütüphane Özel Sayısı)5 (2021), https://www.zdergisi.istanbul/makale/selcuklu-ku-
tuphaneleri-498.
117